Fotograferen mijn hobby !

HDR - Hoe?

Een HDR-foto, wat staat voor High Dynamic Range, is  bedoeld om de tekortkomingen van de camera te compenseren.
De camera is niet zo goed in het registreren van extreem donkere en lichte vlakken in één foto.
De camera neemt als het ware een gemiddelde en dat word dan de uiteindelijke foto.
Een landschapsfoto met een blauwe lucht en een schaduwrijke omgeving is soms lastig goed belicht te krijgen over het gehele vlak,
de camera schiet te kort in dynamisch bereik.

In dit stukje zal ik stap voor stap uitleggen en laten zien hoe je nu zo'n HDR foto maakt.
Het programma wat ik hiervoor gebruik is Photomatix, een speciaal programma voor het maken van HDRfoto's.
Natuurlijk zijn er ook andere specifieke HDR programma's en ook is het mogelijk om met PSP of Photoshop een HDR te maken.
Vooral Photoshop CS5 doet dat erg goed en biedt enige extra optie's maar Photomatix is wat mij betreft het fijnste en beste programma.
Ik beperk me hier echter tot Photomatix Pro en dan ook alleen de basis hiervan.
Dit stukje is enkel om je op weg te helpen en geenzins bedoeld als een volledige handleiding voor dit programma.

Het programma Photomatix is gratis te downloaden als volledig werkende trialversie.
De enige beperking in de trial is dat bij het opslaan van je HDR-foto er een watermerk over de foto gezet word maar
het geeft je in elk geval wel de mogelijkheid om alle mogelijkheden te verkennen.
De Pro versie, die ik hier verder gebruik, is te downloaden voor Windows 32bits en Windows 64bits en kost bij aanschaf $99.
Download en installeer de (trial)versie voor jouw systeem hier:

Photomatix Pro voor Windows 32bit of Photomatix Pro voor Windows 64bit

Dit en 3 verschillend belichte (1 onderbelicht, 1 correct belicht en 1 overbelicht) foto's is alles wat je nodig hebt voor dit lesje.

De foto's:

De 3 verschillende foto's maak je, bij voorkeur met statief, op diafragma voorkeuze: 'A' of 'Av'.
Dit is belangrijk omdat de scherptediepte in alle 3 de foto's hetzelfde moet zijn.
Kies een klein(er) diafragma om een goede, grote. scherptediepte te krijgen.
Het statief of een stevig punt ter ondersteuning is belangrijk om verschuiving van het beeld door beweging te voorkomen.

De eenvoudigste manier om 3 verschillend belichte foto's te maken is via de (auto)bracketing functie van de camera,
als je camera tenminste die mogelijkheid biedt.
Hier zul je dus even de handleiding van je camera moeten raadplegen of dat op jouw camera mogelijk is en hoe dat in te stellen.
In dat geval kies je voor 3 opnames met een belichtingscorrectie van -1.3, 0 en +1.3 EV.
Deze belichtingsinstellingen geven al behoorlijke effecten/resultaten maar zijn geen vast gegeven.
(Sommige camera's zullen zelfs de mogelijkheid kennen van 5 verschillende belichtingen maar ik beperk me hier tot 3 belichtingen)

Als je camera geen (auto)bracketing  heeft dan zul je via de volledig handmatige instellingen je 3 foto's moeten maken.
Stel je camera in dat geval in op de 'M' stand, kies een diafragma bijv. 16 en stel de juiste belichting in door het aanpassen van de sluitertijd.
Met deze instelling maak je de eerste, correct belichte, foto.
Vervolgens de sluitertijd 1 hele stop verlengen en de tweede foto maken, dit zal een overbelichte foto worden.
Voor de derde foto verkort  je de sluitertijd (t.o.v. de correcte) met 1 hele stop, deze foto zal zo onderbelicht worden.
N.B. 1 Hele stop = verdubbeling of halvering van de sluitertijd. Dus van 1/250 naar 1/125 of 1/500. Dit is dus niet persé 1 klik van het  instelwieltje!

Het programma: Nu wordt het leuker, we gaan aan de slag en resultaten zien!

Afbeelding 1: Spreekt voor zichzelf denk ik.
Bij het selecteren de CTRL-toets vasthouden en met de muis de 3 basis-foto's aanklikken en vervolgens op 'OPEN' klikken.

Afbeelding 2: Met de instellingen zoals hier gekozen gaat het eigenlijk altijd goed.
Na het klikken van 'OK' gaat het programma aan de slag en neemt daar even de tijd voor.

Afbeelding 3: In dit scherm kun je verschillenden manieren/effecten (=tonemapping) kiezen en eventueel fijnafstellingen doen.
Door het klikken van de diverse voorbeelden in het onderste menu (het rode kader) kun je de verschillende effecten kiezen.
Bij het aanklikken krijg je direct een grote preview van dat effect.
De keuze 'Enhancer - Default' geeft een vrij goed fotorealistisch resultaat evenals de diverse 'Fusion' opties.
Aanklikken en kijken zegt echter meer dan vele woorden hier.....
Elk van deze gekozen opties kun je nog beinvloeden door de opties/fijninstellingen (het groene kader).
Vooralsnog  nog zou ik daar nog niet te veel aan schuiven en trekken....
Mocht je dat wel doen en je hebt de foto op een hopeloze manier in de war dan klik je weer op de effectenselectie in het rode kader.
De standaard instellingen van het programma worden zo weer opgeroepen, dus geen reden tot paniek!
Ben je tevreden met de preview dan klik je op 'Process' en het programma gaat weer aan de slag.
N.B. De preview komt niet 100% overeen met het resultaat na het verwerken! Het geeft slechts een globale indruk van het gekozen effect

Afbeelding 4: Met de 'Utilities'-tab kun je nog wat bewerkingen uitvoeren.
In feite op dezelfde wijze, maar enigzins beperkt qua mogelijkheden, als in bijv. PSP of Photoshop
Ikzelf doe de bewerkingen na het opslaan echter in Photoshop vanwege de extra mogelijkheden die PS biedt.

Afbeelding 5: Via de tab 'File' en vervolgens 'Save as' kun je hier de verschillende opslagmanieren kiezen.
Ben je helemaal tevreden en klaar met je hele bewerking, sla dan gewoon op als .JPG
Als je nog nog meer en/of andere bewerkingen op de foto wilt uitvoeren dan is TIFF een goede keuze omdat hier de kwaliteit hoger blijft.
(Door het aanvinken van het vakje 'Open saved images with' kun je een fotoprogramma kiezen en automatisch op laten starten
nadat de foto bewaard is)

Dat was het dan zo'n beetje......

Mocht je het programma aan willen schaffen maar $99 wat veel vind, probeer dan de goedkopere 'Light 2.0' versie eens, die slechts $39 kost.

Ik hoop dat het zo een beetje duidelijk is, er niet teveel foutjes ingeslopen zijn maar vooral dat jullie hier wat aan hebben.

(C) Mad Photographer 2011

Binnenkort in deze serie: 3D met je gewone camera - Hoe?